Nieuw kwaliteitskader voor inzet physician assistants en verpleegkundig specialisten in de ambulancezorg
Ambulancezorg Nederland heeft samen met de Vakgroep Ambulancezorg van de Nederlandse Associatie Physician Assistants (NAPA), de Nederlandse Vereniging van Medisch Managers Ambulancezorg (NVMMA) en de Vakgroep Verpleegkundig Specialisten van V&VN Ambulancezorg een nieuw landelijk kwaliteitskader vastgesteld voor de inzet van physician assistants (PA’s) en verpleegkundig specialisten (VS’en) in de ambulancezorg.
Het kader beschrijft de voorwaarden waaronder deze professionals verantwoord vanuit hun eigen deskundigheid, effectief en efficient binnen de ambulancezorg kunnen worden ingezet. Hiermee wordt een volgende stap gezet in de verdere ontwikkeling van zorgdifferentiatie binnen de ambulancezorg.
De ambulancezorg heeft, net als overige sectoren in de gezondheidszorg, te maken met een groeiende en veranderende zorgvraag, complexere patiëntproblematiek en druk op de beschikbare zorgcapaciteit. Daarom is het belangrijk om de zorg zo goed mogelijk af te stemmen op de zorgvraag van de patiënt. PA’s en VS’en kunnen hieraan een belangrijke bijdrage leveren. Vanuit hun brede medische en verpleegkundige expertise kunnen zij binnen hun deskundigheidsgebied zelfstandig diagnoses te stellen, behandelingen in te zetten, medicatie voor te schrijven en patiënten gericht te verwijzen.
Passende zorg als uitgangspunt
PA’s en VS’en kunnen op verschillende plaatsen binnen het ambulancezorgproces worden ingezet. Op de meldkamer kunnen zij bijvoorbeeld bijdragen aan verlengde triage en aan een goed onderbouwde keuze voor passende vervolgzorg. Tijdens de zorgverlening ter plaatse kunnen zij, binnen hun deskundigheidsgebied en individuele bekwaamheid, zelfstandig medische beslissingen nemen en diagnostische en therapeutische handelingen uitvoeren. Zo kan de zorg ter plaatse efficiënt worden afgestemd op de individuele situatie van de patiënt met als doel passende zorg te bieden. Als onderdeel van het ambulanceteam dragen PA’s en VS’en bovendien vanuit hun eigen deskundigheid bij aan de continuïteit van zorg, passende doorverwijzing en een doelmatige inzet van de beschikbare zorgcapaciteit.
Van pilot naar structurele inzet
De inzet van PA’s en VS’en is tussen 2021 en 2023 onderzocht in een landelijke sectorale pilot. Uit de evaluatie blijkt dat zij kunnen bijdragen aan passende zorg, versterking van de klinische besluitvorming, betere benutting van diagnostische en therapeutische mogelijkheden en efficiëntere samenwerking met ketenpartners. De pilot maakte ook duidelijk dat voor een duurzame inzet heldere afspraken nodig zijn over rollen, verantwoordelijkheden, bevoegdheden, bekwaamheid en de inbedding van de PA’s en VS’en in bestaande werkprocessen. Het nieuwe kwaliteitskader vertaalt deze ervaringen naar landelijke uitgangspunten en randvoorwaarden voor structurele toepassing inzet van de PA en VS in binnen regionale ambulancevoorzieningen (RAV’s).
Gezamenlijk ontwikkeld
Het kwaliteitskader is opgesteld door vertegenwoordigers van Ambulancezorg Nederland, de Vakgroep Ambulancezorg van de Nederlandse Associatie Physician Assistants (NAPA), de Nederlandse Vereniging van Medisch Managers Ambulancezorg (NVMMA) en de Vakgroep Verpleegkundig Specialisten van V&VN Ambulancezorg. In juni 2026 is het kader bestuurlijk vastgesteld door de Algemene Ledenvergadering van Ambulancezorg Nederland.