Landelijke ontwikkelingen rond richtlijnen gezondheidszorg


Het ministerie van VWS heeft een Kwaliteitsinstituut voor de Zorg voor ogen. Dit instituut gaat zich onder meer bezig houden met het toezicht op de richtlijnontwikkeling en krijgt de bevoegdheid om richtlijnen te ontwikkelen voor sectoren die zelf in gebreke blijven.
 

Jannes van Everdingen: “Het is essentieel om vast te stellen wat onder welke termen -richtlijn, voorschrift, protocol en standaard- wordt verstaan. Een protocol is vaak afgeleid van een richtlijn. In de ambulancezorg is dat goed te zien aan het feit dat een protocol ook een regionale component heeft.

AGREE-instrument
Bij richtlijnontwikkeling is een zogenaamd AGREE-instrument* heel belangrijk. Dat instrument maakt onder meer duidelijk dat de doelen van een protocol goed omschreven zijn. Moet het de beroepsgroep profileren of bijvoorbeeld meer veiligheid bewerkstelligen? Het  AGREE-instrument schrijft ook betrokkenheid van belanghebbenden voor; (onafhankelijke) beroepsverenigingen maar ook patiënten. En het bieden van duidelijkheid omtrent de methodologie is ‘een must’. Gangbaar is literatuuronderzoek, weging, selectie en op basis daarvan uitspraken doen. Zo ontstaat er een onderbouwing naar niveaus van bewijs.

Richtlijn voor richtlijnen
De Regieraad, de voorloper van het Kwaliteitsinstituut voor de Zorg, heeft een richtlijn voor richtlijnen ontwikkeld. Die richtlijn bevat adviezen en tips. Het AGREE-instrument is voor toetsing achteraf; dit is dus voor vooraf. Zo is bijvoorbeeld belangrijk dat in een werkgroep die zich bezig houdt met protocolontwikkeling niet alleen inhoudsdeskundigen zitten maar ook methodologische experts.”

Kwaliteitsinstituut voor de Zorg neemt in 2013 taken over van Regieraad
Recent is besloten dat het Kwaliteitsinstituut voor de Zorg in 2013 de taken van de Regieraad zal overnemen. Het kabinet wil hiermee een forse impuls geven aan de kwaliteitsverbetering van de gezondheidszorg in Nederland.  Het Kwaliteitsinstituut bundelt de expertise van bestaande organisaties die zich bezighouden met de kwaliteit in de zorg. Alle medewerkers in de zorg, van specialist tot verpleegkundige, van verpleegkundig specialist tot verzorgende, worden hierbij betrokken.

*AGREE Next Steps Consortium. Appraisal of Guidelines for Research & Evaluation (AGREE) II Instrument. www.agreetrust.org
AGREE Next Steps Consortium. AGREE II. Instrument voor de beoordeling van richtlijnen. Mei 2009.