Patiëntveiligheid in de ambulancezorg


De ambulancezorg is een onmisbare schakel in de acute zorg waarbij de juiste behandeling van de patiënt cruciaal is om gezondheidsschade of overlijden te voorkomen. Daarnaast kent de sector unieke overdrachtsmomenten, zowel in de acute als planbare situaties. De ambulancesector is bij uitstek een ketengerichte organisatie.
Patiëntveiligheid is daarom van groot belang, zowel binnen het ambulancezorgproces zelf als bij de schakels in de ketens waarin zij opereert
.

 

Patiëntveiligheidsprogramma
Een goede basis om patiëntveiligheid te borgen vormt een veiligheidsmanagementsysteem (VMS). In februari 2010 hebben de besturen van AZN, NVMMA en V&VN Ambulancezorg een plan van aanpak vastgesteld om te komen tot een 3-jarig (2011-2013) programma Patiëntveiligheid voor de ambulancezorg. De afspraken en doelstellingen zijn vastgelegd in bestuurlijke afspraken.

Twee pijlers
Het patiëntveiligheidsprogramma ambulancezorg is gebaseerd op twee pijlers: een inhoudelijke pijler en een instrumentele pijler.
 
Basiselementen VMS
De instrumentele pijler van het programma bestaat uit de zes basiselementen voor het VMS: beleid & strategie, cultuur, prospectieve risico-analyse, veilig incidenten melden, patiëntenparticipatie en continu verbeteren. RAV’s hebben in duo’s voor deze basiselementen instrumenten ontwikkeld, toegespitst op de praktijk van de ambulancezorg, die RAV’s binnen hun eigen organisatie kunnen toepassen bij het inrichten van een veiligheidsmanagementsysteem.
 
Risicogroepen
De inhoudelijke pijler van het patiëntveiligheidsprogramma bestaat uit zes zogenaamde ‘risicogroepen’; kinderen, de oudere patiënt, patiënt met hartfalen, multitraumapatiënt, psychiatrische patiënt en ghor. Expertgroepen, bestaande uit professionals uit de RAV’s hebben voor de zes patiëntengroepen een risico-analyse uitgevoerd. Voor deze risico’s zijn verbetervoorstellen gemaakt.  
 
Toolkit patiëntveiligheid
De instrumenten om VMS vorm te geven en de risico-analyses zijn opgenomen in een toolkit patiëntveiligheid. De instrumenten uit de toolkit zijn te vinden op deze site. De toolkit is in december 2011 aan alle RAV’s ter beschikking gesteld.
 
RAV’s aan zet

Met de ontwikkeling van de toolkit is de RAVs een handreiking gedaan om binnen de eigen organisatie patiëntveiligheid op de agenda te zetten en een veiligheidsmanagementsysteem in te richten. Ambulancezorg Nederland heeft dit proces ondersteund en de voortgang gevolgd. Hiervoor zijn diverse middelen en instrumenten  ingezet: nieuwsbrieven, informatie- en themabijeenkomsten, het uitvoeren van periodieke quick scan. Een aantal specifieke thema’s, zoals leiderschap en veilig incident melden hebben extra aandacht gekregen.
 
Slotbijeenkomst
Op 11 december 2013 is tijdens een slotbijeenkomst het 3-jarige programma formeel afgerond. Tijdens de bijeenkomst is teruggekeken op de afgelopen periode en de behaalde resultaten en vooruitgeblikt naar de toekomst. Ook is tijdens deze bijeenkomst de patiëntveiligheidsprijs ambulancezorg uitgereikt. RAV IJsselland mocht voor haar project "In 1x goed; speuren naar deuren" de prijs in ontvangst nemen.
 
Continue aandacht

Patiëntveiligheid heeft de continue aandacht van de sector en de RAV’s. De rol van Ambulancezorg Nederland is daarin faciliterend.