Themabijeenkomst middenmanagement 'functiedifferentiatie'
Op 22 april vond de tweede AZN-themabijeenkomst van 2010 voor het middenmanagement plaats. Dit keer was het onderwerp ‘functiedifferentiatie’ en waren er drie sprekers die ieder vanuit een eigen invalshoek het onderwerp belichtten.
De eerste spreker was Erika Niezen, manager HRM van UMCG Ambulancezorg, die vanuit de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt (enorme tekorten), de veranderende zorgvraag (toename hartfalen met 40% in de komende jaren), de veranderende leeftijdsopbouw (steeds meer 65+ers) een aantal trends en adviezen aangaf. Zo zal de nieuwe generatie 2.0 - die opgroeit in een digitale omgeving - minder geïnteresseerd zijn in de zorgsector en is vooral een goed en hoogwaardig –high tech- arbeidsmarktimago van belang. Met de huidige werknemers moeten we langer door en de uitdaging wordt ‘hoe halen we op een goede manier de eindstreep met elkaar’.
Aspecten zoals gezondheidsmanagement, arbeidsvoorwaarden op maat, goede work/life-balance en een cultuur van elkaar aanspreken op houding en gedrag om elkaar scherp te houden zijn daarbij van belang even als het ‘levenslang leren’. Tenslotte belichtte Erika enkele initiatieven vanuit haar organisatie op het gebied van functiedifferentiatie, zoals de inzet van physician assistants, opleidingstrajecten jonge HBO-V-ers en ketencontracten, waarbij het kennen van de lokale onderwijsmarkt van belang is.
De volgende spreker was Karina Balvers, onderwijskundige vanuit de Veiligheidsregio Rotterdam en in dienst van ambulancezorg, die het thema functiedifferentiatie neerzette vanuit een historisch perspectief met aandacht voor onderwijskundige ontwikkeling en rondom het professioneel verpleegkundig handelen. Zo gaf ze de verschillende niveaus van functiedifferentiatie weer. Zo kun je naar een hoger niveau differentiëren door bijvoorbeeld de inzet van niveau 5 (HBO-V) mogelijk te maken in plaats van alleen niveau 4 verpleegkundige of naar een lager niveau door de inzet van low care/zorghulpverleners (VIG) op een B-auto mogelijk te maken. Ook legde ze haarfijn het verschil uit tussen functiedifferentatie en taakherschikking. De huisarts die taken delegeert aan een nurse practioner bijvoorbeeld is een voorbeeld van taakherschikking. Hierbij ontstaan namelijk verschillende functieniveaus in verschillende domeinen. Functiedifferentiatie blijft binnen hetzelfde domein, zoals de verpleegkundige functie in bovengenoemde voorbeelden. Tenslotte belichtte Karina het competentiegericht opleiden (competentiepyramide) en gaf ze uitleg over de verschillende elementen in competentiemanagement en de rol van de leidinggevende.
De derde spreker, Reyer Caderius van Veen, advocaat auteur docent en erg bij de sector betrokken, ging in op de juridische aspecten van functiedifferentiatie. Zo ging spreker in op de Wet BIG en de functionele zelfstandigheid van de ambulance-verpleegkundige en de nog niet in de Wet BIG opgenomen in de praktijk steeds meer ontstane functies zoals nurse practioner, physician assistant en praktijkondersteuner huisartsen. Het laten verrichten van voorbehouden handelingen conform de wet BIG door dergelijke nieuwe en overige doelgroepen betekent dat er geen tuchtrechtelijk kader is en dat teruggevallen dient te worden op het civiel en strafrecht. Het wettelijke kader loopt daarbij ver achter op de huidige praktijk. Om die reden is er een wetsvoorstel taakherschikking in ontwikkeling die mogelijkheden gaat bieden voor taakherschikking. Dit echter wel met grote restricties om de kwaliteit te borgen en de aansprakelijkheid te regelen. Dit laatste was ook het nadrukkelijke advies van de spreker aan de sector; zorg dat als je met functiedifferentiatie aan de slag gaat je de zaken goed regelt op het gebied van verantwoordelijkheid, protocollen, richtlijnen en overige afspraken en leg alles vooral goed vast!
Na afloop vond een paneldiscussie plaats waarin door de aanwezigen vragen aan de sprekers konden worden gesteld waardoor er een geanimeerde discussie ontstond. Dat het onderwerp functiedifferentiatie vele aspecten kent, is wel duidelijk geworden en RAV-en kunnen zelf met dit onderwerp aan de slag, waarbij er ook centraal (vanuit AZN maar ook de wetgevingskant middels de Wet BIG) aan de benodigde kaders en rand-voorwaarden gewerkt dient te worden. De bijeenkomst vond plaats in Nunspeet en werd door 22 managers bijgewoond.
Voor meer informatie programmanager Wiro Gruijters, w.gruijters@ambulancezorg.nl en Paulien van der Meulen, p.vandermeulen@ambulancezorg.nl